Województwo wielkopolskie — kolebka państwa i osiemset jezior.

Wielkopolska zajmuje 29 827 km² i po Mazowszu jest drugim województwem Polski pod względem powierzchni, a trzecim pod względem liczby mieszkańców — żyje tu blisko 3,5 miliona osób. Region w dzisiejszym kształcie powstał 1 stycznia 1999 roku i zszyto go z kilku krain: historycznej Wielkopolski, Pałuk, Krajny, skrawka Kujaw i północnego pasa Dolnego Śląska. Stolicą jest Poznań, jedyne miasto powyżej pół miliona mieszkańców; dalej idą Kalisz, Konin, Piła, Ostrów Wielkopolski, Gniezno i Leszno. Krajobraz jest łagodny do przesady — najwyższa Kobyla Góra ma 284 m n.p.m. — a osią całego regionu jest Warta, odprowadzająca wodę z 88 procent jego powierzchni. Lasy zajmują niespełna 26 procent obszaru, więc w pejzażu dominują pola.

Tu zaczyna się państwo polskie i widać to w konkretnych budynkach. W Gnieźnie stoi archikatedra, której gotycką bryłę zaczęto wznosić w 1342 roku na miejscu starszych świątyń; koronowano w niej pięciu władców — od Bolesława Chrobrego w 1025 roku do Wacława II Czeskiego w 1300. W południowej kruchcie wiszą Drzwi Gnieźnieńskie, brązowe, odlane około 1175 roku, z cyklem scen z życia świętego Wojciecha, a w prezbiterium stoi barokowa konfesja z relikwiarzem świętego z 1662 roku. Katedra jest pomnikiem historii od 1994 roku. Poznań odpowiada na to Ostrowem Tumskim: archikatedra Świętych Piotra i Pawła jest najstarszą w Polsce, a w jej Złotej Kaplicy stoją symboliczne grobowce Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Historyczny zespół najstarszych dzielnic miasta uznano pomnikiem historii w 2008 roku, a na Starym Rynku, w renesansowym ratuszu, w południe trykają się mechaniczne koziołki.

Najbardziej zagadkowe miejsce regionu leży na wodzie. Ostrów Lednicki, największa z pięciu wysp Jeziora Lednica, kryje fundamenty palatium i przylegającej do niego kaplicy, a w jej posadzce dwa baseny — najprawdopodobniej chrzcielne. To jedna z rozważanych przez badaczy lokalizacji chrztu Mieszka I. Gród działał do 1038 roku, kiedy zniszczył go najazd czeskiego księcia Brzetysława I; mosty spłonęły i wyspa została sama. Dziś dopływa się na nią łodzią, a opiekuje się nią Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, czynne od 1969 roku. Lednicę, Gniezno, Poznań i wczesnopiastowski Giecz spina Szlak Piastowski, który wychodzi też za granicę województwa — do Kruszwicy, Strzelna i Biskupina w kujawsko-pomorskim.

Druga warstwa regionu to rezydencje ziemiańskie, w Wielkopolsce niemal zawsze połączone z biblioteką albo kolekcją. Zamek w Kórniku zaczął się od umowy z cieślą z 1426 roku, ale dzisiejszy kształt — angielski neogotyk — dał mu w XIX wieku Tytus Działyński, sięgając między innymi po projekt Karla Friedricha Schinkla. Zamek miał służyć nie tylko rodzinie: zgromadzone tu rękopisy i starodruki to dziś Biblioteka Kórnicka PAN, a w środku zwiedza się Salę Mauretańską wzorowaną na Alhambrze. Pomnikiem historii został w 2011 roku. Kilkanaście kilometrów dalej leży Rogalin: pałac zbudowany w latach 1770–1776 przez Kazimierza Raczyńskiego, galeria z 1910 roku z około 250 obrazami — Matejko, Malczewski, Wyspiański — oraz park, w którym rosną rogalińskie dęby. Trzy najsłynniejsze noszą imiona Lech, Czech i Rus.

Przyrodniczo region trzyma się wody i śladów lodowca. Wielkopolski Park Narodowy, utworzony w 1957 roku na 7584 hektarach na południe od Poznania, jest podręcznikowym krajobrazem polodowcowym: moreny, ozy, drumliny i rynnowe jeziora, z Jeziorem Góreckim na czele — z Wyspą Zamkową i ruiną pośrodku. W granice województwa wchodzi też fragment Drawieńskiego Parku Narodowego. Na pojezierzach liczy się około 800 jezior; największe, Powidzkie, ma nieco ponad dziesięć kilometrów kwadratowych i jest bazą dla żeglarzy. W samym Poznaniu, w rezerwacie Meteoryt Morasko z 1976 roku, leży sześć kraterów po upadku meteorytu — największy ma około 90 metrów średnicy i przeszło 11 metrów głębokości; w 2012 roku znaleziono tu największy meteoryt w Polsce, o masie 261 kilogramów. Na południu regionu Kalisz powołuje się na Kalisię z mapy Ptolemeusza z II wieku i na bursztynowy szlak.