Województwo dolnośląskie — Sudety, zamki i trzy wpisy z listy UNESCO.

Dolnośląskie zajmuje 19 947 km² w południowo-zachodnim narożniku Polski, przy granicy z Czechami i Niemcami. Region dzieli się wyraźnie na dwie części. Na północy rozciąga się nizina nad Odrą z rozległymi lasami i stawami, na południu ciągnie się cały polski odcinek Sudetów — od Gór Izerskich i Karkonoszy przez Góry Sowie i Stołowe po Masyw Śnieżnika. Różnica wysokości między doliną Odry a szczytem Śnieżki (1603 m n.p.m.) wynosi półtora kilometra i to ona tłumaczy, dlaczego jedno województwo mieści i płaskie rozlewiska, i wysokogórskie kotły polodowcowe.

Góry chronią dwa parki narodowe. Karkonoski, utworzony w 1959 roku, obejmuje grzbiet z kopułą Śnieżki, urwiste kotły polodowcowe i piętra roślinności, jakich poza Sudetami i Tatrami w Polsce nie ma; razem z czeskim sąsiadem tworzy od 1992 roku transgraniczny rezerwat biosfery. Park Narodowy Gór Stołowych, powołany w 1993 roku, chroni coś zupełnie innego: płyty piaskowca sprzed około stu milionów lat, pocięte szczelinami w skalne labirynty. Najbardziej znane są Szczeliniec Wielki (919 m) i Błędne Skały. Poza parkami narodowymi region ma 12 parków krajobrazowych.

Trzy dolnośląskie obiekty noszą wpis na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Dwa z nich to Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy, wpisane w 2001 roku. Powstały po pokoju westfalskim z 1648 roku, gdy ewangelicy na Śląsku dostali zgodę na budowę świątyń, ale z upokarzającymi warunkami: tylko z drewna, gliny i słomy, bez wież i poza murami miasta. Ze świdnickiego kościoła, ukończonego w latach 1656–1657 według projektu Albrechta von Säbischa, wyszła mimo to największa drewniana świątynia barokowa w Europie — pod czterema kondygnacjami empor mieści około siedmiu i pół tysiąca osób.

Trzeci wpis należy do Wrocławia. Hala Stulecia, zbudowana w latach 1911–1913 według projektu Maxa Berga, była w chwili powstania najśmielszą konstrukcją żelbetową świata: jej żebrowa kopuła ma 67 metrów średnicy. UNESCO uznało ją w 2006 roku za przełom w architekturze XX wieku. Samo miasto to jednak przede wszystkim Ostrów Tumski z katedrą, Rynek z jednym z największych ratuszy w Europie Środkowej, rotunda Panoramy Racławickiej oraz kilkaset mosiężnych krasnali rozsianych po chodnikach.

Zamków i pałaców jest na Dolnym Śląsku wyjątkowo dużo. Największy z nich, Książ pod Wałbrzychem, ustępuje w kraju tylko Malborkowi i Wawelowi: ponad czterysta pomieszczeń, tarasowe ogrody i wykute w czasie II wojny światowej podziemia, dziś udostępnione zwiedzającym. Zamek zaczęto stawiać pod koniec XIII wieku za Bolka I Surowego, a od 1509 roku przez ponad cztery stulecia należał do rodu Hochbergów. Do tego dochodzą opactwo w Krzeszowie, twierdze w Kłodzku i Srebrnej Górze oraz młyn papierniczy w Dusznikach-Zdroju.

Sudety to także gęsty pas miejscowości uzdrowiskowych. W samej Kotlinie Kłodzkiej leżą obok siebie Kudowa-Zdrój, Polanica-Zdrój, Duszniki-Zdrój i Lądek-Zdrój, a po zachodniej stronie gór — Świeradów-Zdrój, Szczawno-Zdrój i jeleniogórskie Cieplice. Wszystkie wyrosły w XIX wieku wokół źródeł mineralnych i wszystkie zachowały pijalnie, parki zdrojowe i deptaki, którymi dziś chodzi się bardziej dla architektury niż dla kuracji.