Atrakcja regionu Zakopane

Jaskinia Mylna nad Doliną Kościeliską — jedyna tatrzańska jaskinia, w której idzie się z własną latarką

Labirynt niskich, mokrych korytarzy w Raptawickiej Turni nad Polaną Pisaną. Nie ma tu oświetlenia ani przewodnika: trasę przechodzi się samodzielnie, z czołówką, miejscami w przykucnięciu, a nazwę jaskinia zawdzięcza temu, że naprawdę łatwo w niej zabłądzić.

fot. EMeczKa, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Labirynt w Raptawickiej Turni

Jaskinia leży w Tatrach Zachodnich, w masywie Raptawickiej Turni nad Doliną Kościeliską, tuż powyżej Polany Pisanej. Ma dwa otwory: południowy na wysokości około 1098 metrów i północny około 1084 metrów nad poziomem morza, oba jakieś siedemdziesiąt metrów nad dnem doliny. Trzy Okna Pawlikowskiego, z czego dwa w Obłazowej Jamie, nie są liczone jako otwory, choć wpuszczają do środka światło.

Korytarzy jest tu około 1630 metrów, przy głębokości 22,3 metra i deniwelacji 46 metrów. Razem z jaskiniami Raptawicką i Obłazkową Mylna tworzy system Jaskiń Pawlikowskiego; połączenia między nimi wykonano w 2014 i 2015 roku, co zamknęło długą historię prób znalezienia przejścia.

Pierwszy zbadał jaskinię Jan Gwalbert Pawlikowski w 1885 roku i on nadał jej nazwę — właśnie od plątaniny korytarzy, w której łatwo stracić orientację. Udostępnienie turystyczne to efekt prac przy otworze i w ciągach prowadzonych w latach 1948–1949.

Trzysta metrów na własnym świetle

Trasa turystyczna jest jednokierunkowa: liczy około 300 metrów i prowadzi od otworu południowego do północnego, z trzema odnogami do obejrzenia po drodze. W samej jaskini schodzi około pół godziny, do tego trzeba doliczyć kwadrans podejścia od dna doliny i dziesięć minut zejścia od wylotu.

Najważniejsza różnica wobec innych udostępnionych jaskiń w Polsce: nie ma tu sztucznego oświetlenia. Trzeba mieć własną czołówkę albo latarkę, a najlepiej dwie, bo w ciemności bez światła nie da się nawet zawrócić. Nie zaleca się też wchodzenia samemu — zgubienie się w Mylnej nie jest legendą, lecz regularnie opisywanym zdarzeniem.

Korytarze są niskie, wąskie i często mokre. Miejscami idzie się w przykucnięciu albo na czworakach, więc nie jest to trasa dla osób z lękiem przestrzeni zamkniętych ani w jasnej kurtce. Z większych przestrzeni warto zapamiętać Wielką Izbę, Skośną Komorę i Wielki Chodnik, w którym trawers nad trzymetrową szczeliną jest ubezpieczony łańcuchem na odcinku około dwudziestu metrów. Zimą ten właśnie fragment potrafi się oblodzić.

Chłód, lód i nietoperze

Latem w jaskini jest około pięciu stopni, a zimą część ciągów schodzi poniżej zera, co zawdzięcza sztucznemu przekopowi zmieniającemu obieg powietrza. Dla zwiedzającego oznacza to prostą rzecz: kurtka i czapka przydają się w każdym miesiącu, a rękawiczki nie są przesadą, bo w trawersie trzyma się za zimny łańcuch i mokrą skałę.

Szata naciekowa jest uboga — Mylna nie konkuruje z jaskiniami naciekowymi i nie o to w niej chodzi. W zamian zimą pojawiają się formy lodowe przy otworach, a światło wpadające przez Okna Pawlikowskiego daje efekt, którego w sztucznie oświetlonej jaskini nie ma.

Mieszkają tu nietoperze, i to one są powodem, dla którego warto poruszać się spokojnie i nie świecić w stropowe szczeliny dłużej niż trzeba. Jaskinia należy do Skarbu Państwa i leży w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego, więc obowiązują tu wszystkie parkowe zasady: wyznaczone szlaki, zakaz zbaczania i zakaz zostawiania czegokolwiek w środku.

Dojście Doliną Kościeliską

Wyprawa zaczyna się w Kirach na wysokości 927 metrów, przy wejściu do Doliny Kościeliskiej. W dolinie obowiązuje zakaz wjazdu samochodów i rowerów; idzie się pieszo, a latem można też wziąć wóz konny, zimą sanie. Dolina ma około dziewięciu kilometrów długości, a jej dolna i środkowa część to skalisty przełom z trzema bramami: Niżnią, Pośrednią i Wyżnią.

Polana Pisana leży około czterech kilometrów od Kir, czyli godzinę z minutami spokojnego marszu; są tam stoliki i ławki, a także końcowy przystanek wozów konnych. Stąd czerwony szlak jednokierunkowy prowadzi do Mylnej i dalej do Jaskini Obłazkowej — przejście zajmuje około pięćdziesięciu minut. Kilkaset metrów dalej stoi Skała Pisana, płyta wapienna z dawnymi autografami turystów.

Jeśli ktoś chce zobaczyć w jednym dniu więcej niż jedną jaskinię, dolina daje na to kilka opcji: Jaskinia Mroźna na czarnym szlaku od Starych Kościelisk, od 2023 roku również bez oświetlenia, Jaskinia Raptawicka czarnym szlakiem około kwadransa od drogi, a wyżej Smocza Jama na żółtym szlaku w stronę Wąwozu Kraków. Mylna jest z nich najbardziej „dzika”, a Mroźna najłagodniejsza.

Jak dotrzeć

  • Z Zakopanego — autobusy i busy do Kir, dalej pieszo Doliną Kościeliską
  • Samochodem — płatne parkingi przed wejściem do doliny; dalej wjazd jest zabroniony
  • Wozem konnym — latem z Kir do Polany Pisanej, skąd do jaskini zostaje krótkie podejście
  • Z czym połączyć — Jaskinia Mroźna, Jaskinia Raptawicka, Wąwóz Kraków i dalsza część doliny w stronę schroniska na Hali Ornak

Dobre rady

Sprzęt ma tu znaczenie większe niż w którejkolwiek innej udostępnionej polskiej jaskini. Czołówka zamiast latarki trzymanej w ręku, bo w niskich przejściach obie ręce są potrzebne. Zapasowe baterie albo drugie źródło światła. Buty z twardą podeszwą i ubranie, którego nie żałuje się pobrudzić — woda kapie ze stropu, a glina jest wszędzie.

Dobrze też wiedzieć, komu ta trasa nie posłuży: osobom o dużym wzroście w najniższych fragmentach jest naprawdę ciasno, a dzieci przechodzą ją tylko wtedy, gdy nie boją się ciemności i ciasnoty. Dolina Kościeliska jest w sezonie jednym z najtłoczniejszych miejsc w Tatrach, więc wyjście z Kir przed ósmą zmienia charakter całego dnia. Przed wyjazdem warto sprawdzić, czy jaskinia jest otwarta — przy pracach zabezpieczających albo w razie oblodzenia park zamyka trasę.

Jak dojechać i praktyczne info

Lokalizacja
masyw Raptawickiej Turni nad Doliną Kościeliską, powyżej Polany Pisanej, Tatry Zachodnie, województwo małopolskie
Otwory
południowy około 1098 m n.p.m., północny około 1084 m n.p.m.; oba około 70 m nad dnem doliny
Długość
około 1630 m korytarzy; głębokość 22,3 m, deniwelacja 46 m
Trasa turystyczna
jednokierunkowa, około 300 m od otworu południowego do północnego, z trzema odnogami
Czas
około 30 minut w jaskini, 15 minut podejścia i 10 minut zejścia od wylotu
Oświetlenie
brak — konieczna własna czołówka lub latarka, najlepiej z zapasem
Trudność
korytarze niskie, wąskie i mokre; miejscami przejście w przykucnięciu lub na czworakach; trawers nad trzymetrową szczeliną ubezpieczony łańcuchem na około 20 m
Komory
Wielka Izba, Skośna Komora, Wielki Chodnik
Temperatura
latem około 5 °C; zimą część ciągów poniżej zera, możliwe oblodzenie trawersu
System
Jaskinie Pawlikowskiego wspólnie z Jaskinią Raptawicką i Obłazkową; połączenia wykonane w 2014 i 2015 roku
Historia
zbadana i nazwana przez Jana Gwalberta Pawlikowskiego w 1885 roku; udostępniona po pracach w latach 1948–1949
Ochrona
Skarb Państwa w zarządzie Tatrzańskiego Parku Narodowego; zimowisko nietoperzy
Dojście
z Kir (927 m n.p.m.) Doliną Kościeliską; w dolinie zakaz wjazdu samochodów i rowerów
Mapa: Google Maps · 49.2394, 19.8622

Kiedy najlepiej

Wiosna

Po roztopach w korytarzach jest najwięcej wody, a trawers bywa jeszcze oblodzony. Warto sprawdzić, czy trasa jest otwarta, zanim się ruszy z Kir.

Lato

Najlepszy moment na wejście: w jaskini jest około pięciu stopni, czyli dwadzieścia mniej niż w dolinie. W zamian na szlaku i przy otworze trzeba liczyć się z kolejką.

Jesień

Dolina pustoszeje, a dojście przez przełom wygląda najokazalej. W jaskini warunki są stabilne, byle mieć sprawne światło i coś ciepłego.

Zima

Przy otworach pojawiają się formy lodowe, ale trawers nad szczeliną potrafi zamarznąć i trasa bywa wtedy zamykana. Część ciągów schodzi poniżej zera.

Inne atrakcje w Zakopanem

Odległości w linii prostej od „Jaskinia Mylna" — policzone z rzeczywistych współrzędnych. Drogą bywa dłużej.

Jaskinia ObłazkowaMała jaskinia pod Raptawicką Turnią: szeroka, jasna komora wstępna i krótkie czołganie do
~22 m w linii prostej
Jaskinia RaptawickaUdostępniona jaskinia pod Raptawicką Turnią: zejście po drabinie do wielkiej komory, zwied
~33 m w linii prostej
Jaskinia MroźnaUdostępniona jaskinia w Dolinie Kościeliskiej: pojedynczy korytarz, zwiedzanie z własną la
~415 m w linii prostej
Dolina KościeliskaJedna z najpiękniejszych dolin tatrzańskich — szeroka droga przez polany, wapienne skały i
~2,7 km w linii prostej
Giewont„Śpiący Rycerz” nad Zakopanem z żelaznym krzyżem na szczycie — kultowy widok i wymagające
~5,2 km w linii prostej
Tatrzański Park NarodowyPolska część Tatr pod ochroną: alpejskie granie, kotły lodowcowe, ponad trzydzieści stawów
~5,3 km w linii prostej
Kasprowy WierchSzczyt 1987 m, kolej linowa z Kuźnic od 1936. Punkt widokowy na całe Tatry, zimą najwyższy
~8,7 km w linii prostej
Stary Cmentarz na Pęksowym BrzyzkuZabytkowa nekropolia zasłużonych dla Zakopanego i Tatr, przy drewnianym kościółku — kamera
~8,8 km w linii prostej
KrupówkiGłówny deptak Zakopanego, ~1100 m. Restauracje, oscypki, sklepy z pamiątkami, drewniana ar
~9,1 km w linii prostej
GubałówkaWzgórze 1126 m nad Zakopanem. Kolej szynowa z 1938 wjeżdża na szczyt w 3 minuty. Najsłynni
~9,3 km w linii prostej
Wielka Krokiew im. S. MarusarzaNajsłynniejsza polska skocznia narciarska u stóp Tatr — arena zawodów Pucharu Świata, z ta
~9,5 km w linii prostej
Morskie OkoNajwiększe i najsłynniejsze jezioro tatrzańskie. 35 ha, 1395 m n.p.m., otoczone najwyższym
~16 km w linii prostej

Gdzie spać blisko

Pracujemy nad listą sprawdzonych obiektów w regionie Zakopane. Jeśli prowadzisz pensjonat, domek lub apartament w okolicy — zgłoś swój obiekt.

Dodaj swój obiekt →