Labirynt w Raptawickiej Turni
Jaskinia leży w Tatrach Zachodnich, w masywie Raptawickiej Turni nad Doliną Kościeliską, tuż powyżej Polany Pisanej. Ma dwa otwory: południowy na wysokości około 1098 metrów i północny około 1084 metrów nad poziomem morza, oba jakieś siedemdziesiąt metrów nad dnem doliny. Trzy Okna Pawlikowskiego, z czego dwa w Obłazowej Jamie, nie są liczone jako otwory, choć wpuszczają do środka światło.
Korytarzy jest tu około 1630 metrów, przy głębokości 22,3 metra i deniwelacji 46 metrów. Razem z jaskiniami Raptawicką i Obłazkową Mylna tworzy system Jaskiń Pawlikowskiego; połączenia między nimi wykonano w 2014 i 2015 roku, co zamknęło długą historię prób znalezienia przejścia.
Pierwszy zbadał jaskinię Jan Gwalbert Pawlikowski w 1885 roku i on nadał jej nazwę — właśnie od plątaniny korytarzy, w której łatwo stracić orientację. Udostępnienie turystyczne to efekt prac przy otworze i w ciągach prowadzonych w latach 1948–1949.
Trzysta metrów na własnym świetle
Trasa turystyczna jest jednokierunkowa: liczy około 300 metrów i prowadzi od otworu południowego do północnego, z trzema odnogami do obejrzenia po drodze. W samej jaskini schodzi około pół godziny, do tego trzeba doliczyć kwadrans podejścia od dna doliny i dziesięć minut zejścia od wylotu.
Najważniejsza różnica wobec innych udostępnionych jaskiń w Polsce: nie ma tu sztucznego oświetlenia. Trzeba mieć własną czołówkę albo latarkę, a najlepiej dwie, bo w ciemności bez światła nie da się nawet zawrócić. Nie zaleca się też wchodzenia samemu — zgubienie się w Mylnej nie jest legendą, lecz regularnie opisywanym zdarzeniem.
Korytarze są niskie, wąskie i często mokre. Miejscami idzie się w przykucnięciu albo na czworakach, więc nie jest to trasa dla osób z lękiem przestrzeni zamkniętych ani w jasnej kurtce. Z większych przestrzeni warto zapamiętać Wielką Izbę, Skośną Komorę i Wielki Chodnik, w którym trawers nad trzymetrową szczeliną jest ubezpieczony łańcuchem na odcinku około dwudziestu metrów. Zimą ten właśnie fragment potrafi się oblodzić.
Chłód, lód i nietoperze
Latem w jaskini jest około pięciu stopni, a zimą część ciągów schodzi poniżej zera, co zawdzięcza sztucznemu przekopowi zmieniającemu obieg powietrza. Dla zwiedzającego oznacza to prostą rzecz: kurtka i czapka przydają się w każdym miesiącu, a rękawiczki nie są przesadą, bo w trawersie trzyma się za zimny łańcuch i mokrą skałę.
Szata naciekowa jest uboga — Mylna nie konkuruje z jaskiniami naciekowymi i nie o to w niej chodzi. W zamian zimą pojawiają się formy lodowe przy otworach, a światło wpadające przez Okna Pawlikowskiego daje efekt, którego w sztucznie oświetlonej jaskini nie ma.
Mieszkają tu nietoperze, i to one są powodem, dla którego warto poruszać się spokojnie i nie świecić w stropowe szczeliny dłużej niż trzeba. Jaskinia należy do Skarbu Państwa i leży w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego, więc obowiązują tu wszystkie parkowe zasady: wyznaczone szlaki, zakaz zbaczania i zakaz zostawiania czegokolwiek w środku.
Dojście Doliną Kościeliską
Wyprawa zaczyna się w Kirach na wysokości 927 metrów, przy wejściu do Doliny Kościeliskiej. W dolinie obowiązuje zakaz wjazdu samochodów i rowerów; idzie się pieszo, a latem można też wziąć wóz konny, zimą sanie. Dolina ma około dziewięciu kilometrów długości, a jej dolna i środkowa część to skalisty przełom z trzema bramami: Niżnią, Pośrednią i Wyżnią.
Polana Pisana leży około czterech kilometrów od Kir, czyli godzinę z minutami spokojnego marszu; są tam stoliki i ławki, a także końcowy przystanek wozów konnych. Stąd czerwony szlak jednokierunkowy prowadzi do Mylnej i dalej do Jaskini Obłazkowej — przejście zajmuje około pięćdziesięciu minut. Kilkaset metrów dalej stoi Skała Pisana, płyta wapienna z dawnymi autografami turystów.
Jeśli ktoś chce zobaczyć w jednym dniu więcej niż jedną jaskinię, dolina daje na to kilka opcji: Jaskinia Mroźna na czarnym szlaku od Starych Kościelisk, od 2023 roku również bez oświetlenia, Jaskinia Raptawicka czarnym szlakiem około kwadransa od drogi, a wyżej Smocza Jama na żółtym szlaku w stronę Wąwozu Kraków. Mylna jest z nich najbardziej „dzika”, a Mroźna najłagodniejsza.
Jak dotrzeć
- Z Zakopanego — autobusy i busy do Kir, dalej pieszo Doliną Kościeliską
- Samochodem — płatne parkingi przed wejściem do doliny; dalej wjazd jest zabroniony
- Wozem konnym — latem z Kir do Polany Pisanej, skąd do jaskini zostaje krótkie podejście
- Z czym połączyć — Jaskinia Mroźna, Jaskinia Raptawicka, Wąwóz Kraków i dalsza część doliny w stronę schroniska na Hali Ornak
Dobre rady
Sprzęt ma tu znaczenie większe niż w którejkolwiek innej udostępnionej polskiej jaskini. Czołówka zamiast latarki trzymanej w ręku, bo w niskich przejściach obie ręce są potrzebne. Zapasowe baterie albo drugie źródło światła. Buty z twardą podeszwą i ubranie, którego nie żałuje się pobrudzić — woda kapie ze stropu, a glina jest wszędzie.
Dobrze też wiedzieć, komu ta trasa nie posłuży: osobom o dużym wzroście w najniższych fragmentach jest naprawdę ciasno, a dzieci przechodzą ją tylko wtedy, gdy nie boją się ciemności i ciasnoty. Dolina Kościeliska jest w sezonie jednym z najtłoczniejszych miejsc w Tatrach, więc wyjście z Kir przed ósmą zmienia charakter całego dnia. Przed wyjazdem warto sprawdzić, czy jaskinia jest otwarta — przy pracach zabezpieczających albo w razie oblodzenia park zamyka trasę.
Jak dojechać i praktyczne info
- Lokalizacja
- masyw Raptawickiej Turni nad Doliną Kościeliską, powyżej Polany Pisanej, Tatry Zachodnie, województwo małopolskie
- Otwory
- południowy około 1098 m n.p.m., północny około 1084 m n.p.m.; oba około 70 m nad dnem doliny
- Długość
- około 1630 m korytarzy; głębokość 22,3 m, deniwelacja 46 m
- Trasa turystyczna
- jednokierunkowa, około 300 m od otworu południowego do północnego, z trzema odnogami
- Czas
- około 30 minut w jaskini, 15 minut podejścia i 10 minut zejścia od wylotu
- Oświetlenie
- brak — konieczna własna czołówka lub latarka, najlepiej z zapasem
- Trudność
- korytarze niskie, wąskie i mokre; miejscami przejście w przykucnięciu lub na czworakach; trawers nad trzymetrową szczeliną ubezpieczony łańcuchem na około 20 m
- Komory
- Wielka Izba, Skośna Komora, Wielki Chodnik
- Temperatura
- latem około 5 °C; zimą część ciągów poniżej zera, możliwe oblodzenie trawersu
- System
- Jaskinie Pawlikowskiego wspólnie z Jaskinią Raptawicką i Obłazkową; połączenia wykonane w 2014 i 2015 roku
- Historia
- zbadana i nazwana przez Jana Gwalberta Pawlikowskiego w 1885 roku; udostępniona po pracach w latach 1948–1949
- Ochrona
- Skarb Państwa w zarządzie Tatrzańskiego Parku Narodowego; zimowisko nietoperzy
- Dojście
- z Kir (927 m n.p.m.) Doliną Kościeliską; w dolinie zakaz wjazdu samochodów i rowerów
- Aktualne godziny i bilety
- oficjalny serwis Tatrzańskiego Parku Narodowego
Kiedy najlepiej
Po roztopach w korytarzach jest najwięcej wody, a trawers bywa jeszcze oblodzony. Warto sprawdzić, czy trasa jest otwarta, zanim się ruszy z Kir.
Najlepszy moment na wejście: w jaskini jest około pięciu stopni, czyli dwadzieścia mniej niż w dolinie. W zamian na szlaku i przy otworze trzeba liczyć się z kolejką.
Dolina pustoszeje, a dojście przez przełom wygląda najokazalej. W jaskini warunki są stabilne, byle mieć sprawne światło i coś ciepłego.
Przy otworach pojawiają się formy lodowe, ale trawers nad szczeliną potrafi zamarznąć i trasa bywa wtedy zamykana. Część ciągów schodzi poniżej zera.
Inne atrakcje w Zakopanem
Odległości w linii prostej od „Jaskinia Mylna" — policzone z rzeczywistych współrzędnych. Drogą bywa dłużej.
Gdzie spać blisko
Pracujemy nad listą sprawdzonych obiektów w regionie Zakopane. Jeśli prowadzisz pensjonat, domek lub apartament w okolicy — zgłoś swój obiekt.
Dodaj swój obiekt →