Atrakcja regionu Zakopane

Jaskinia Obłazkowa — dziewięciometrowa brama, za którą trzeba się położyć

Najkrótsza z udostępnionych jaskiń Doliny Kościeliskiej i jedyna, do której można zajrzeć bez latarki: otwór ma dziewięć metrów szerokości, a dzienne światło wypełnia całą pierwszą komorę. Dalej zaczyna się czołganie — i tam już bez światła nie ma czego szukać.

fot. EMeczKa, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Brama widna z daleka

Jaskinia otwiera się u podnóża wapiennej Raptawickiej Turni, po zachodniej stronie Doliny Kościeliskiej, około czterech i pół kilometra od Kir i mniej więcej sto metrów powyżej Skały Pisanej. Otwór wychodzi na południowy wschód i leży na wysokości 1096 metrów nad poziomem morza — siedemdziesiąt metrów nad dnem doliny i około stu trzydziestu nad łożyskiem Kościeliskiego Potoku.

To, co wyróżnia Obłazkową, widać zanim się do niej dojdzie: otwór ma około dwóch metrów wysokości i dziewięciu szerokości. Taka proporcja daje efekt bramy, nie dziury, i wpuszcza do środka tyle dziennego światła, że Komorę Wstępną można obejść bez żadnej lampy. Dla kogoś, kto pod ziemią jest pierwszy raz, to różnica zasadnicza.

Cała jaskinia mierzy 214 metrów — wcześniejsze pomiary mówiły o stu dwudziestu. Deniwelacja jest śmiesznie mała, 8,1 metra w górę, a najwyższy punkt siedzi na szczycie komina na końcu siedmiometrowej szczeliny odchodzącej od Komory Końcowej.

Osiemnaście metrów na stojąco, potem na brzuchu

Za komorą wstępną korytarz zwęża się i po osiemnastu metrach rozwidla. Lewa odnoga jest ślepa i można ją sobie darować. Idąc prosto, kilka metrów za obniżeniem stropu trafia się na pierwsze z trzech przejść odchodzących w lewo do Przekopu; drugie i trzecie leżą pięć metrów dalej, a sam korytarz główny kończy się ciasną szczeliną.

Najwygodniejsza droga dalej to drugie przejście: sześć metrów czołgania do Przekopu, a potem jeszcze około pięciu metrów na czworakach. Nagrodą jest Komora Końcowa — sala około sześciu na dziesięć metrów i do sześciu metrów wysokości, czyli jedyne miejsce w tej jaskini, gdzie znowu da się wyprostować.

Z Komory Końcowej odchodzi Jędrusiowy Przełaz, połączenie z Jaskinią Mylną. To właśnie ono zrobiło z trzech osobnych jaskiń jeden system: w czerwcu 2014 roku Obłazkową połączono z Mylną, a w lutym 2015 doszła do systemu Raptawicka. Razem noszą nazwę Jaskiń Pawlikowskiego.

Dlaczego korytarz jest poziomy

Obłazkowa jest jaskinią krasową wymytą przez Kościeliski Potok — i to jest klucz do jej kształtu. Woda wydrążyła w wapieniu podziemny kanał wtedy, gdy dno doliny leżało na tej właśnie wysokości, siedemdziesiąt metrów wyżej niż dziś.

Dlatego korytarze biegną niemal poziomo i dlatego są tak niskie: to przekrój dawnego koryta, a nie szczelina rozmyta z góry na dół. Patrząc na strop Komory Wstępnej, patrzy się w praktyce na poziom, po którym kiedyś płynęła woda w dolinie.

Po drodze nie ma tu wielkich atrakcji mineralnych i nie na nie się tu przychodzi. Obłazkowa jest ciekawa jako czytelny zapis historii doliny i jako najłagodniejsze możliwe wprowadzenie do tatrzańskich jaskiń.

Pawlikowski, Zwoliński i przekopana sala

Miejscowi znali tę bramę od dawna; do piśmiennictwa trafiła za sprawą Jana Gwalberta Pawlikowskiego, który opisał ją w drugiej połowie lat osiemdziesiątych XIX wieku. Jego nazwisko nosi dziś cały system jaskiń pod Raptawicką Turnią.

Komora Końcowa nie była dostępna od początku — w 1934 roku Stefan Zwoliński i Jerzy Zahorski dokopali się do niej, przebijając w prowadzącym do niej korytarzu przekop o długości ponad pięciu metrów. Nazwa Przekop nie jest więc poetycka, tylko techniczna.

Współczesne liczby pochodzą z pomiarów wykonanych na zlecenie Tatrzańskiego Parku Narodowego między listopadem 2013 i marcem 2014 roku, kiedy przemierzono wszystkie udostępnione jaskinie. Warto przy okazji nie mylić Obłazkowej z Jaskinią Obłazową nad Dunajcem — tamta jest znana ze znalezisk archeologicznych i leży zupełnie gdzie indziej.

Jak dotrzeć

  • Z Zakopanego — autobusem lub busem do Kir, dalej Doliną Kościeliską pieszo
  • Szlakiem — czerwony szlak do Mylnej i Obłazkowej, na początku wspólny z czarnym do Raptawickiej, potem się rozdzielają
  • Podejście — około piętnastu minut od dna doliny, około dwudziestu pięciu od Polany Pisanej
  • Powrót — tą samą drogą albo przez Jaskinię Mylną
  • Samochodem — płatne parkingi przed wejściem do doliny, dalej zakaz wjazdu

Dobre rady

Jeśli masz ochotę tylko zajrzeć, wystarczy podejście — Komora Wstępna jest widna i to w zasadzie jedyne takie miejsce w kościeliskich jaskiniach. Ale do Przekopu i Komory Końcowej potrzebna jest czołówka i ubranie, którego nie żałujesz: sześć metrów czołgania robi z kurtki ścierkę.

Obłazkowa jest dostępna cały rok, co odróżnia ją od Mroźnej z jej sezonem od maja do października. W zimie podejście bywa jednak oblodzone, a to w Tatrach zmienia kategorię trudności szybciej niż cokolwiek innego.

Jedna rzecz wymaga tu więcej uwagi niż w innych jaskiniach: w Komorze Wstępnej zostaje po ludziach śmieci i ślady ognisk. Jaskinia leży w parku narodowym i jest wyjątkowo łatwo dostępna, co znaczy, że wszystko, co się wniesie, trzeba wynieść. Najsensowniejszy plan na pół dnia to połączyć Obłazkową z Mylną i Raptawicką w jednym wyjściu — trzy jaskinie jednego systemu, trzy zupełnie inne doświadczenia.

Jak dojechać i praktyczne info

Lokalizacja
podnóże Raptawickiej Turni, zachodnia strona Doliny Kościeliskiej, Tatry Zachodnie, województwo małopolskie
Otwór
1096 m n.p.m., ekspozycja na południowy wschód; 70 m nad dnem doliny
Wielkość otworu
około 2 m wysokości i 9 m szerokości
Dojście od Kir
około 4,4 km doliną, potem 15 minut podejścia (25 minut od Polany Pisanej)
Długość
214 m — po pomiarach z lat 2013–2014; wcześniej podawano 120 m
Deniwelacja
8,1 m w górę; najwyższy punkt na szczycie komina za siedmiometrową szczeliną
Komora Wstępna
widna, do obejścia bez latarki
Komora Końcowa
około 6 × 10 m, do 6 m wysokości
Trudność
6 m czołgania do Przekopu, dalej około 5 m na czworakach
Oświetlenie
brak — do dalszych partii konieczna własna czołówka
Zwiedzanie
samodzielne, bez przewodnika, cały rok
Geneza
jaskinia krasowa wymyta przez Kościeliski Potok, gdy dno doliny leżało na tej wysokości
Przekop
wykopany w 1934 przez Stefana Zwolińskiego i Jerzego Zahorskiego, ponad 5 m
Opis naukowy
Jan Gwalbert Pawlikowski, druga połowa lat 80. XIX wieku
System
Jaskinie Pawlikowskiego; połączenie z Mylną przez Jędrusiowy Przełaz w czerwcu 2014
Nie mylić z
Jaskinią Obłazową nad Dunajcem, znaną ze znalezisk archeologicznych
Ochrona
Tatrzański Park Narodowy, własność Skarbu Państwa
Aktualne godziny i zasady wstępu
oficjalny serwis Tatrzańskiego Parku Narodowego
Mapa: Google Maps · 49.2394, 19.8625

Kiedy najlepiej

Wiosna

Woda z roztopów robi podejście śliskim, a w czołganiu pojawia się błoto. Komora Wstępna jest wtedy najbardziej wilgotna i najmniej zachęcająca do siadania.

Lato

Najwięcej ludzi i najwyraźniejszy kontrast: w jasnej komorze wstępnej jeszcze ciepło, a kilkanaście metrów dalej już zimno. Dobry moment, żeby zrobić trzy jaskinie systemu w jednym wyjściu.

Jesień

Dolina pustoszeje, a niskie słońce wchodzi głęboko w szeroki otwór — to najlepsza pora na zdjęcia z wnętrza. Warunki w środku są stabilne.

Zima

Jaskinia jest dostępna, ale podejście przy oblodzeniu wymaga ostrożności i odpowiednich butów. Nietoperzom w tatrzańskich jaskiniach należy się wtedy spokój.

Inne atrakcje w Zakopanem

Odległości w linii prostej od „Jaskinia Obłazkowa" — policzone z rzeczywistych współrzędnych. Drogą bywa dłużej.

Jaskinia MylnaUdostępniona jaskinia w Dolinie Kościeliskiej: około 300 metrów trasy bez oświetlenia, z c
~22 m w linii prostej
Jaskinia RaptawickaUdostępniona jaskinia pod Raptawicką Turnią: zejście po drabinie do wielkiej komory, zwied
~40 m w linii prostej
Jaskinia MroźnaUdostępniona jaskinia w Dolinie Kościeliskiej: pojedynczy korytarz, zwiedzanie z własną la
~395 m w linii prostej
Dolina KościeliskaJedna z najpiękniejszych dolin tatrzańskich — szeroka droga przez polany, wapienne skały i
~2,7 km w linii prostej
Giewont„Śpiący Rycerz” nad Zakopanem z żelaznym krzyżem na szczycie — kultowy widok i wymagające
~5,2 km w linii prostej
Tatrzański Park NarodowyPolska część Tatr pod ochroną: alpejskie granie, kotły lodowcowe, ponad trzydzieści stawów
~5,3 km w linii prostej
Kasprowy WierchSzczyt 1987 m, kolej linowa z Kuźnic od 1936. Punkt widokowy na całe Tatry, zimą najwyższy
~8,7 km w linii prostej
Stary Cmentarz na Pęksowym BrzyzkuZabytkowa nekropolia zasłużonych dla Zakopanego i Tatr, przy drewnianym kościółku — kamera
~8,7 km w linii prostej
KrupówkiGłówny deptak Zakopanego, ~1100 m. Restauracje, oscypki, sklepy z pamiątkami, drewniana ar
~9,1 km w linii prostej
GubałówkaWzgórze 1126 m nad Zakopanem. Kolej szynowa z 1938 wjeżdża na szczyt w 3 minuty. Najsłynni
~9,3 km w linii prostej
Wielka Krokiew im. S. MarusarzaNajsłynniejsza polska skocznia narciarska u stóp Tatr — arena zawodów Pucharu Świata, z ta
~9,5 km w linii prostej
Morskie OkoNajwiększe i najsłynniejsze jezioro tatrzańskie. 35 ha, 1395 m n.p.m., otoczone najwyższym
~16 km w linii prostej

Gdzie spać blisko

Pracujemy nad listą sprawdzonych obiektów w regionie Zakopane. Jeśli prowadzisz pensjonat, domek lub apartament w okolicy — zgłoś swój obiekt.

Dodaj swój obiekt →