Atrakcja regionu Zakopane

Jaskinia Raptawicka — wielka sala pod Raptawicką Turnią, do której schodzi się po drabinie

Największa komora wśród udostępnionych jaskiń Doliny Kościeliskiej: czterdzieści metrów długości, kilkanaście wysokości i stalowa drabina zamiast schodów. Zwiedza się samodzielnie, z własnym światłem, a trasa kończy się tam, gdzie zaczyna się ciasnota.

fot. Krzysztof Dudzik-Górnicki, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gdzie to jest i jak duże

Jaskinia tkwi w Raptawickiej Turni, po zachodniej stronie Doliny Kościeliskiej, około czterech i pół kilometra od Kir i mniej więcej sto metrów powyżej Skały Pisanej. Otwór leży na wysokości około 1146 metrów nad poziomem morza, blisko sto dwadzieścia metrów nad dnem doliny; drugi, wyższy otwór podawany jest na około 1152 metrach.

Po pomiarach wykonanych na zlecenie Tatrzańskiego Parku Narodowego w latach 2013–2014 długość jaskini określono na 536 metrów — w starszych opracowaniach, opartych na planach z 1943 i 1952 roku, podawano zaledwie sto pięćdziesiąt. Głębokość wynosi 22,4 metra, a deniwelacja 27,2 metra.

Główny otwór ma około trzech metrów przekroju i nie jest wejściem, przez które się wchodzi — jest wejściem, przez które się zjeżdża. Zaraz za nim czeka czterometrowy próg, pokonywany po stalowej drabinie. To ten moment decyduje, czy jaskinia komuś odpowiada, czy nie.

Jedna komora, która robi całe wrażenie

Drabina kończy się w komorze głównej — jednej wielkiej sali o wymiarach około dziesięć na czterdzieści metrów i wysokości od dziesięciu do piętnastu. W jej stropie otwierają się dwa niewielkie kominy. Pod ziemią w Tatrach rzadko dostaje się taką przestrzeń bez liny i bez przewodnika, i to jest właściwy powód, żeby tu przyjść.

Z komory rozchodzą się dwa ciągi. Lewy Korytarz kończy się lejem, który prowadzi w stronę Jaskini Mylnej; ze względu na bezpieczeństwo zwiedzających został zasypany. Prawy Korytarz otwiera się w wysoką, szesnastometrową galerię o szerokości od pięciu do dziewięciu metrów, a dalej dwiema studniami — czterometrową i czterometrową z połową — opada do Sali pod Zawaliskiem.

Największą salą jaskini jest jednak Dolna Komora: około piętnaście na dwadzieścia metrów, do dziesięciu metrów wysokości, z dnem zawalonym wielkimi głazami. W jej zachodniej ścianie niski otwór prowadzi do Partii Zachodnich. Osobną historią są Partie Przystropowe — siedemdziesiąt kilka metrów korytarzy wchodzących przez strop na początku Prawego Korytarza, w najwyżej położone miejsce całej jaskini.

Czytanie ścian: zawalisko na górze, woda pod ciśnieniem na dole

Górna część jaskini powstała inaczej niż dolna i widać to bez żadnego przygotowania. Na górze rządzi zawalisko: strop obecnych komór to dawniej były ich spody, które się zapadły, dlatego wszystko jest tu kanciaste i poszarpane.

Niżej ściany są gładkie, a w stropie siedzą kotły wirowe — zagłębienia wytoczone wirującą wodą. To znak, że korytarz był kiedyś całkowicie zalany i woda płynęła nim pod ciśnieniem, a nie leniwym strumieniem po dnie.

Namulisko kryje bloki wapienia i żwiry, a w osadach znaleziono szczątki zwierząt plejstoceńskich. Jaskinia jest też zimowiskiem nietoperzy, więc ciszę warto traktować jako element wyposażenia, a nie uprzejmość.

Pawlikowski, zamurowany dentysta i rok 2015

Miejscowi znali tę dziurę od dawna, ale do literatury wprowadził ją Jan Gwalbert Pawlikowski, który opisał i nazwał jaskinię w 1887 roku. Jego nazwisko nosi dziś cały system, do którego Raptawicka należy.

Najdziwniejszy epizod w dziejach jaskini wydarzył się w 1938 roku: zakopiański dentysta zamurował się w końcowym korytarzu z zamiarem odebrania sobie życia, ale zamiaru nie dokończył. Pozostawił po sobie obraz Matki Boskiej, inskrypcję i świecznik.

Nowsza historia jest już geodezyjna i sportowa. W latach 2013–2014, przy okazji parkowych pomiarów, F. Filar i M. Parczewski odnaleźli i udokumentowali nowe partie — część z nich prawdopodobnie znano wcześniej, ale nikt ich nie zmierzył. W lutym 2015 roku koniec Lewego Korytarza połączono z korytarzem nad Kominem Łączącym w Jaskini Mylnej i tak Raptawicka, Mylna oraz Obłazkowa stały się jednym systemem Jaskiń Pawlikowskiego.

Jak dotrzeć

  • Z Zakopanego — autobusem lub busem do Kir, dalej Doliną Kościeliską pieszo
  • Szlakiem — czarny szlak do Raptawickiej odbija powyżej Polany Pisanej i na początku biegnie razem z czerwonym do Jaskini Mylnej
  • Podejście — około piętnastu minut od dna doliny, końcowy odcinek ubezpieczony łańcuchem
  • Powrót — tą samą drogą albo przez Jaskinię Mylną
  • Samochodem — płatne parkingi przed wejściem do doliny, dalej obowiązuje zakaz wjazdu

Dobre rady

Oświetlenia w jaskini nie ma i nigdy nie było, więc czołówka jest warunkiem wejścia, a nie udogodnieniem. Ręce przydają się na drabinie i na łańcuchu w podejściu, dlatego latarka trzymana w dłoni to zły pomysł. Zapasowe baterie waży się w gramach, a zyskuje w spokoju.

W środku jest zimno i wilgotno niezależnie od tego, co dzieje się w dolinie. Kurtka i porządne buty z podeszwą, która trzyma na mokrym wapieniu, zmieniają tę wizytę z nieprzyjemnej w zupełnie zwyczajną.

Raptawicka jest trudniejsza od Mroźnej i inna niż Mylna: nie ma tu labiryntu ani przeciskania się na czworakach, ale jest pionowy próg na wejściu. Z małymi dziećmi lepiej wybrać Mroźną. Warto też pamiętać, że park zamyka trasy po oberwaniach skalnych — jesienią 2024 roku jaskinię i szlak zamknięto po obrywie w korytarzu bocznym i otwarto dopiero po kontroli ratowników, więc przed wyjściem z Kir sensownie jest sprawdzić, czy trasa działa.

Jak dojechać i praktyczne info

Lokalizacja
Raptawicka Turnia, zachodnia strona Doliny Kościeliskiej, Tatry Zachodnie, województwo małopolskie
Otwór
około 1146 m n.p.m., drugi otwór około 1152 m; blisko 120 m nad dnem doliny
Dojście od Kir
około 4,4 km doliną, potem około 15 minut podejścia
Długość
536 m po pomiarach z lat 2013–2014 (starsze plany podawały 150 m)
Głębokość i deniwelacja
22,4 m głębokości, 27,2 m deniwelacji
Komora główna
około 10 × 40 m, wysokość 10–15 m, dwa kominy w stropie
Dolna Komora
największa sala: około 15 × 20 m, do 10 m wysokości, dno z głazów
Partie Przystropowe
około 71 m korytarzy, najwyższy punkt jaskini
Wejście do środka
czterometrowy próg po stalowej drabinie zaraz za otworem
Oświetlenie
brak — konieczna własna czołówka lub latarka
Zwiedzanie
samodzielne, bez przewodnika
Geologia
górne partie zawaliskowe, dolne z gładkimi ścianami i kotłami wirowymi po wodzie płynącej pod ciśnieniem
Znaleziska
szczątki zwierząt plejstoceńskich w osadach namuliska
Przyroda
zimowisko nietoperzy
Opis naukowy
Jan Gwalbert Pawlikowski, 1887
System
Jaskinie Pawlikowskiego razem z Mylną i Obłazkową; połączenie z Mylną w lutym 2015
Ochrona
Tatrzański Park Narodowy, własność Skarbu Państwa
Aktualne godziny i zasady wstępu
oficjalny serwis Tatrzańskiego Parku Narodowego
Mapa: Google Maps · 49.2397, 19.8622

Kiedy najlepiej

Wiosna

Podejście bywa śliskie po roztopach, a łańcuch na końcówce jest wtedy najbardziej przydatny. W jaskini wody nie brakuje, więc buty przemakają szybciej niż się spodziewasz.

Lato

Największy ruch w dolinie i najwyraźniejszy kontrast temperatur po wejściu do komory głównej. Czołówka i kurtka obowiązkowo, nawet przy trzydziestu stopniach na szlaku.

Jesień

Najlepszy moment: dolina się przerzedza, a światło w otworze wejściowym daje najładniejsze widoki z wnętrza na zewnątrz. To także pora, w której park najczęściej kontroluje stan tras po obrywach.

Zima

Nietoperze zimują i spokój jest wtedy ważniejszy niż zwiedzanie, a podejście przy oblodzeniu robi się poważne. Dolinę Kościeliską warto przejść i tak, choćby do Bramy Kraszewskiego.

Inne atrakcje w Zakopanem

Odległości w linii prostej od „Jaskinia Raptawicka" — policzone z rzeczywistych współrzędnych. Drogą bywa dłużej.

Jaskinia MylnaUdostępniona jaskinia w Dolinie Kościeliskiej: około 300 metrów trasy bez oświetlenia, z c
~33 m w linii prostej
Jaskinia ObłazkowaMała jaskinia pod Raptawicką Turnią: szeroka, jasna komora wstępna i krótkie czołganie do
~40 m w linii prostej
Jaskinia MroźnaUdostępniona jaskinia w Dolinie Kościeliskiej: pojedynczy korytarz, zwiedzanie z własną la
~404 m w linii prostej
Dolina KościeliskaJedna z najpiękniejszych dolin tatrzańskich — szeroka droga przez polany, wapienne skały i
~2,7 km w linii prostej
Giewont„Śpiący Rycerz” nad Zakopanem z żelaznym krzyżem na szczycie — kultowy widok i wymagające
~5,2 km w linii prostej
Tatrzański Park NarodowyPolska część Tatr pod ochroną: alpejskie granie, kotły lodowcowe, ponad trzydzieści stawów
~5,3 km w linii prostej
Kasprowy WierchSzczyt 1987 m, kolej linowa z Kuźnic od 1936. Punkt widokowy na całe Tatry, zimą najwyższy
~8,7 km w linii prostej
Stary Cmentarz na Pęksowym BrzyzkuZabytkowa nekropolia zasłużonych dla Zakopanego i Tatr, przy drewnianym kościółku — kamera
~8,7 km w linii prostej
KrupówkiGłówny deptak Zakopanego, ~1100 m. Restauracje, oscypki, sklepy z pamiątkami, drewniana ar
~9,0 km w linii prostej
GubałówkaWzgórze 1126 m nad Zakopanem. Kolej szynowa z 1938 wjeżdża na szczyt w 3 minuty. Najsłynni
~9,3 km w linii prostej
Wielka Krokiew im. S. MarusarzaNajsłynniejsza polska skocznia narciarska u stóp Tatr — arena zawodów Pucharu Świata, z ta
~9,5 km w linii prostej
Morskie OkoNajwiększe i najsłynniejsze jezioro tatrzańskie. 35 ha, 1395 m n.p.m., otoczone najwyższym
~16 km w linii prostej

Gdzie spać blisko

Pracujemy nad listą sprawdzonych obiektów w regionie Zakopane. Jeśli prowadzisz pensjonat, domek lub apartament w okolicy — zgłoś swój obiekt.

Dodaj swój obiekt →