Atrakcja regionu Województwo podkarpackie

Horyniec-Zdrój — wody siarczkowe na skraju Roztocza

Uzdrowisko leży cztery kilometry od granicy z Ukrainą, na styku Roztocza Wschodniego i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego. Leczy się tu wodami siarczkowymi i borowiną, a obok zdroju stoją pałac Ponińskich, dworski teatr i barokowy klasztor franciszkanów.

fot. pl.wiki: Wp, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Siarka, która zdecydowała o wszystkim

Horyniec stoi na wodach siarczkowych, znanych tutaj od dawna, i to one zbudowały całą późniejszą historię miejsca. Pierwsze udokumentowane łazienki urządził w 1888 roku Aleksander Poniński, właściciel majątku.

Druga wojna światowa przerwała życie zdrojowe, a odbudowa zaczęła się po 1948 roku. Formalny status uzdrowiska Horyniec ma od 1976 roku — i jest to uzdrowisko typu nizinnego, w Polsce rzadkie, bo większość polskich zdrojów leży w górach albo nad morzem.

Drugim surowcem leczniczym jest borowina. Kompleks Domu Zdrojowego kończono etapami w latach 1988–1998, basen uzdrowiskowy otwarto w 2006 roku, a park zdrojowy zrewitalizowano w latach 2013–2015. Dziś we wsi mieszka około dwóch tysięcy dwustu siedemdziesięciu osób.

Pałac, teatr i klasztor w jednym miejscu

Majątek przechodził przez ręce kilku rodzin: najpierw Telefusów — Józef Telefus wyjednał dla Horyńca prawa miejskie w 1748 roku — potem Stadnickich, Ponińskich i Karłowskich. Każda coś po sobie zostawiła.

Pałac Ponińskich w obecnej postaci pochodzi z przebudowy z lat 1905–1912. Obok stoi rzecz znacznie rzadsza: teatr dworski wzniesiony w latach 1843–1846, prywatna scena wiejskiej rezydencji, jakich w Polsce zachowało się niewiele.

Trzeci punkt to barokowy kościół i klasztor franciszkanów z XVIII wieku, otoczony murami o charakterze obronnym. Do tego dochodzi kościół zdrojowy — pierwotnie kaplica z 1818 roku, która potem służyła jako cerkiew, a dziś jest kościołem katolickim. Na cmentarzu parafialnym stoi mauzoleum Ponińskich, w centrum — pomnik Wolności.

Roztocze zaczyna się za ostatnim domem

Horyniec leży na granicy dwóch krajobrazów. Na północ i wschód wchodzi się w Roztocze Wschodnie — pofalowane, mocno zalesione, z wąwozami i strumieniami; na południe i zachód rozciąga się płaski Płaskowyż Tarnogrodzki.

Od stacji kolejowej prowadzi trzydziestokilometrowa trasa rowerowa doliną Brusienki, wpisana w sieć Wschodniego Szlaku Rowerowego Green Velo. Pieszo od Horyńca odchodzi zielony szlak świętego Brata Alberta w stronę Narola.

Granica państwowa jest stąd blisko — około czterech kilometrów — i to widać w krajobrazie: kamienne krzyże, resztki cerkwi i cmentarze należą tu do codzienności, bo przed 1947 rokiem była to wieś mieszana, z ludnością polską i ukraińską.

Jak dotrzeć

  • Koleją — stacja Horyniec-Zdrój leży na linii numer 101 Munina–Hrebenne; pociągi regionalne jadą stąd przez Lubaczów w stronę Jarosławia i Rzeszowa.
  • Samochodem — drogą wojewódzką 867, która łączy Sieniawę z Hrebennem i prowadzi przez Oleszyce, Lubaczów i Basznię Dolną.
  • Autobusem — kursy w stronę Lubaczowa i Jarosławia, co dla osób bez samochodu jest zwykle najprostszym rozwiązaniem.
  • Rowerem — przez okolicę przebiega Green Velo, a trasa doliną Brusienki startuje wprost przy dworcu.

Czego się tu spodziewać

Horyniec jest cichy i mało turystyczny w porównaniu z uzdrowiskami Dolnego Śląska czy Beskidów. Nie ma deptaka pełnego atrakcji, jest park, zdrój, pałac i las — i dla wielu odwiedzających właśnie to stanowi zaletę.

Wody siarczkowe mają wyraźny zapach, do którego trzeba się przyzwyczaić w pierwszym dniu. To normalna cecha tego typu wód, nie usterka.

Dobrym pomysłem jest połączenie pobytu z wyjazdem na Roztocze: Narol, Susiec i Rezerwat Czartowe Pole są w zasięgu jednego dnia, a cerkwie oraz drewniane kościoły powiatu lubaczowskiego tworzą własną, ciekawą trasę.

Jak dojechać i praktyczne info

Lokalizacja
gmina Horyniec-Zdrój, powiat lubaczowski, województwo podkarpackie — na styku Roztocza Wschodniego i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego, około czterech kilometrów od granicy z Ukrainą
Mieszkańcy
2274 osoby według danych z 2024 roku
Status uzdrowiska
od 1976 roku; uzdrowisko typu nizinnego, rzadkiego w Polsce
Surowce lecznicze
wody siarczkowe i borowina
Początki kuracji
pierwsze udokumentowane łazienki urządzone w 1888 roku przez Aleksandra Ponińskiego
Zabytki
pałac Ponińskich po przebudowie z lat 1905–1912, teatr dworski z lat 1843–1846, barokowy kościół i klasztor franciszkanów z XVIII wieku, kościół zdrojowy z kaplicy z 1818 roku, mauzoleum Ponińskich
Zdrój dziś
Dom Zdrojowy budowany w latach 1988–1998, basen uzdrowiskowy z 2006 roku, park zdrojowy zrewitalizowany w latach 2013–2015
Szlaki
zielony szlak świętego Brata Alberta do Narola; trasa rowerowa doliną Brusienki o długości trzydziestu kilometrów
Aktualne godziny i bilety
strona gminy Horyniec-Zdrój
Mapa: Google Maps · 50.1906, 23.3619

Kiedy najlepiej

Wiosna

Roztocze budzi się wtedy najładniej — w wąwozach kwitnie podszyt, a strumienie są pełne. Park zdrojowy po rewitalizacji wygląda o tej porze najlepiej.

Lato

Najwięcej kuracjuszy i najdłuższe dni, dobre na wyjazdy w głąb Roztocza. Upały na płaskowyżu bywają dokuczliwe, więc las daje tu wyraźną ulgę.

Jesień

Zalesione Roztocze przebarwia się na dużych powierzchniach, a ruch wyraźnie maleje. Najlepsza pora na trasę rowerową doliną Brusienki.

Zima

Cicho i bez tłumów; życie toczy się w Domu Zdrojowym i przy basenie. Krajobraz pogranicza bez liści odsłania krzyże i resztki dawnej zabudowy, zwykle schowane w zieleni.

Inne atrakcje w województwie podkarpackim

Odległości w linii prostej od „Horyniec-Zdrój" — policzone z rzeczywistych współrzędnych. Drogą bywa dłużej.

Zespół klasztorny bernardynów w LeżajskuWarowny zespół klasztorny bernardynów w Leżajsku z wczesnobarokową bazyliką i słynnym zesp
~68 km w linii prostej
Zamek w KrasiczynieRenesansowa rezydencja z czterema basztami i siedmioma tysiącami metrów kwadratowych sgraf
~69 km w linii prostej
Zamek w ŁańcucieRezydencja Lubomirskich i Potockich z zachowanymi wnętrzami, teatrem dworskim, powozownią
~81 km w linii prostej
Rymanów-Zdrój — uzdrowiskoBeskidzkie uzdrowisko założone przez Potockich po odkryciu źródeł w 1876 roku, z parkiem z
~130 km w linii prostej
Iwonicz-Zdrój — uzdrowiskoJedno z najstarszych polskich uzdrowisk, ze drewnianym Starym Pałacem z 1838 roku i wodami
~131 km w linii prostej
Latoszyn — uzdrowiskoPodkarpackie uzdrowisko statutowe od 2022 roku, z parkiem zdrojowym, tężnią i pijalnią ora
~143 km w linii prostej
Karpacka Troja w TrzcinicySkansen archeologiczny na grodzisku Wały Królewskie: odtworzone wały, bramy i osady z epok
~147 km w linii prostej
Magurski Park NarodowyBeskid Niski od strony najdzikszej: lasy na miejscu wysiedlonych wsi, cerkwie, piaskowcowe
~152 km w linii prostej

Gdzie spać blisko

Pracujemy nad listą sprawdzonych obiektów w regionie Województwo podkarpackie. Jeśli prowadzisz pensjonat, domek lub apartament w okolicy — zgłoś swój obiekt.

Dodaj swój obiekt →